ปัญหาของแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงนั้น ก็คือว่า มันทำให้คนนึกถึงแต่ลอมฟาง ยุ้งข้าว บ่อปลา ทุ่งนาของชนบท ผมเองซึ่งเป็นคนเมือง ก็เลยถามตัวเองอยู่พักใหญ่ๆ ว่า แล้วกรณีเศรษฐกิจพอเพียงแบบคนเมืองนั้น จะหาตัวอย่างได้จากที่ไหน แต่คิดเท่าไร ก็คิดไม่ออก จนวันที่ได้กลับเข้ามาที่เทศบาลตำบลเมืองแกลง อีกครั้ง ผมถึงนึกขึ้นมาได้ว่า ตัวเองลืมเมืองแกลง ไปได้อย่างไร

แรกเริ่มเมื่อได้เข้าไปในตัวเมืองแกลง ก็จะพบว่า เมืองแกลง เป็นเมืองเล็กๆ ที่น่าอยู่ เป็นเมืองที่เงียบสงบ มีห้องแถวไม้เก่าๆ สวยๆ มีช่องระบายลมสลักเสลาวิจิตรบรรจง ผู้คนใช้ชีวิตเรียบง่าย พออยู่พอกิน ไม่หวือหวา วุ่นวาย เข้าไปเดินในตลาดก็จะเห็นว่ามีอาหารการกินอุดมสมบูรณ์ ด้วยความที่อยู่ไม่ไกลจากทะเล

ความน่าอยู่ของเมืองแห่งนี้เกิดขึ้นมาได้อย่างไร เท่าที่ผมพอจะได้สัมผัสมาบ้าง ผมพบว่า ปัจจัยสำคัญในเรื่องนี้อยู่ที่คน โดยเฉพาะคนที่เป็นผู้นำ ซึ่งโชคดีที่เมืองนี้ มีผู้นำเด่นๆ อยู่หลายคน

ผมเคยมีโอกาสได้คุยกับผู้นำคนหนึ่ง คือ คุณสมชาย จริยเจริญ - นายกเทศมนตรี เมื่อปี พ.ศ.2548 คุณสมชาย บอกว่า แนวคิดในการพัฒนาเมืองแกลงของเขาก็คือ.. เขาเกิดที่แกลง รักบ้านเกิดของเขา ไม่อยากให้เมืองขยายตัว ทันสมัย แล้วรถติด มีปัญหาสิ่งแวดล้อม มีปัญหาสังคมแบบเมืองระยอง เขาอยากให้เมืองแกลงเป็นเมืองเล็กๆ น่าอยู่ สิ่งแวดล้อมดี สังคมดี ผู้คนมีอัธยาศัยไมตรี คนอยู่กันแบบง่ายๆ สบายๆ ..... ด้วยวิธีคิดแบบนี้ การทำงานพัฒนาเมืองแกลงของคุณสมชาย ก็เลยแตกต่างไปจากนักการเมืองท้องถิ่นของเมืองอื่นๆ

เมืองแกลงเป็นเมืองที่มีแม่น้ำประแสร์ไหลผ่าน ก่อนนั้นเมื่อปีพ.ศ.2540 ผมเคยไปสำรวจแม่น้ำประแสร์ จำได้ว่าแม่น้ำประแสร์ที่ผ่านเมืองแกลง สกปรกมาก พอไปดูอีกทีเมื่อปีพ.ศ.2548 ปรากฏว่า เทศบาลชุดใหม่ของคุณสมชาย ทำให้น้ำสะอาดมากขึ้น คุณสมชาย บอกว่า ถ้าเราทิ้งขยะลงท่อระบายน้ำหน้าบ้านเรา ขยะมันก็จะไหลลงแม่น้ำประแสร์ แล้วออกทะเล ถ้าเราทิ้งทิชชู ปลาในทะเลก็กินทิชชู เราทิ้งอะไร เราก็จะต้องกินสิ่งนั้นกลับคืน

ด้วยวิธีคิดแบบนี้ ทางเทศบาลก็เลยเข้มงวดกับเรื่องขยะจากครัวเรือนมาก นอกจากนี้ก็มีการติดตั้งถังดักไขมันตามร้านอาหารที่เป็นเครือข่ายกัน เพื่อลดปริมาณสารอินทรีย์ที่จะทำให้น้ำเน่า พอน้ำสะอาดแล้ว นายกฯ ก็ชวนคนตกน้ำ..ผมเขียนไม่ผิดครับ..เขาชวนคนตกน้ำจริงๆ เขาจัดกิจกรรมทางน้ำ มีแข่งมวยทะเลอะไรอย่างนั้นเพื่อให้คนได้ตกน้ำ แล้วจะได้รู้ว่า น้ำในแม่น้ำบริเวณที่ผ่านเมือง มันสะอาดขึ้น

ทางด้านสังคมนั้น คุณสมชายเห็นว่า ตกเย็นมา คนในเมืองแกลงไปออกกำลังกาย ไปปั่นจักรยาน ไปตีแบด ไปวิ่ง คุณสมชายก็ไปสนับสนุนให้คนรวมตัวกัน ตั้งเป็นชมรมกีฬาฯ ขึ้นมา วิธีการแบบนี้ทำให้คนรู้จักกันทั้งเมือง เวลามีอะไร คนก็พูดคุยกัน ตกลงกันได้ อยากให้เมืองเป็นอย่างไร ชาวบ้านก็พูดคุยกันกับนายกเทศมนตรีได้เลย ส่วนทางเทศบาล เวลามีงานอะไรที่ต้องการความร่วมมือจากชาวบ้าน ก็คุยง่าย คุยสะดวก

ในเรื่องการท่องเที่ยวนั้น คุณสมชาย บอกว่า ไม่เอารูปแบบการท่องเที่ยวแบบ ททท. ประเภทโฆษณาจนบูม มีนักลงทุนมาลงทุนทำรีสอร์ท เปิดผับ เปิดบาร์กันเยอะๆ แล้วนักท่องเที่ยวก็แห่มาเที่ยวจนเกินขีดความสามารถที่พื้นที่จะรองรับได้ เสร็จแล้วเมืองแกลงก็โทรม ซึ่งคุณสมชาย บอกว่า ถ้าหากจะทำการท่องเที่ยวที่ดีแล้ว ก็จะต้องทำด้วยความคำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดกับชาวบ้านในท้องถิ่น

นี่เป็นตัวอย่างบางตอนเท่านั้นเท่าที่ผมพอจะจำได้..ผมคิดว่าเรื่องแบบนี้แหละที่มันสอดคล้องกับแนวคิดเรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งตัวชี้วัดแบบง่ายๆ หยาบๆ ในสายตาของผมก็คือ ต้องเป็นเมืองที่น่าอยู่ ไม่มีปัญหาสังคม ไม่มีปัญหาสิ่งแวดล้อม ผู้คนรวมตัวกันได้ ซึ่งเทศบาลตำบลเมืองแกลง สอบผ่านฉลุย

อยากรู้เรื่องเมืองแกลงมากขึ้น ลองเข้าไปที่ www.muangklang.com สิครับ